Aansprakelijkheid directeur en commissaris, bestuurder en toezichthouder Gepubliceerd: 3 december 2020

Aansprakelijkheid van directeuren en commissarissen, bestuurders en toezichthouders

Vrijwel dagelijks spreek ik collega directeuren over de risico’s van hun bedrijven. Risico nemen hoort eenmaal bij het ondernemen. En mijn standpunt is steevast dat je slechts de risico’s moet verzekeren die je niet kunt overzien of kunt dragen. Maar overzien zij dat? Welk risico loopt een bestuurder of toezichthouder met zijn privé vermogen als het mis gaat?

Aansprakelijkheidsverzekering

De eerste verzekering die wat mij betreft ieder bedrijf ‘moet’ afsluiten is de aansprakelijkheidsverzekering bedrijven (avb). De avb beschermt het vermogen van een bedrijf tegen aansprakelijkheidsstelling bij vermeende schade of letsel die door dat bedrijf is veroorzaakt. Maar ook op de avb is niet alles verzekerd. Zo is schade door of met motorrijtuigen maar ook zogenaamde zuivere vermogensschade uitgesloten. En dat laatste is juist het risico dat de bestuurders en toezichthouders, bezoldigd of niet, zelfs in privé, lopen.
Bij zuivere vermogensschade heb je wel een claim ‘aan je broek’, maar is er geen materiele schade of letsel. Je hebt bijvoorbeeld een subsidieaanvraag te laat ingediend of een mail van een klokkenluider naast je neergelegd. Er is niets beschadigd en er is geen letsel, maar je wordt wel aansprakelijk gesteld.

Wanneer aansprakelijk?

Directeuren, commissarissen, bestuurders en toezichthouders handelen uiteraard naar eer en geweten en in het belang van de rechtspersoon die ze heeft ingehuurd. Toch kan er soms iets misgaan en dan worden zij tegenwoordig steeds makkelijker aansprakelijk gesteld voor hun doen of (na)laten. Zelfs onbezoldigde vrijwilligers lopen dan het risico dat zij in privé voor de schade worden aangesproken of als zij hun BV als bestuurder hebben ingeschreven, de BV.
Die aansprakelijkheidsstelling kan zowel van binnenuit het bedrijf (interne aansprakelijkheid) als van buiten het bedrijf (externe aansprakelijkheid) komen. Het niet serieus nemen van een klokkenluider kan een nalatigheid zijn die tot interne aansprakelijkheid zou kunnen luiden. Daarentegen kunnen externe schuldeisers claimen dat het bestuur in de aanloop naar een faillissement niet tijdig heeft ingegrepen en daarmee in gebreke is gebleven. Bestuurders moeten de taak kennelijk onbehoorlijk hebben vervuld. Een redelijk denkend bestuurder zou nooit zo hebben gehandeld. Er is geen of een slechte administratie, de jaarrekening wordt niet tijdig gedeponeerd en/of de belasting of sociale premies worden niet (tijdig) afgedragen. Er wordt wel dividend aan de aandeelhouders uitgekeerd, maar de pensioenpremie voor de werknemers wordt niet betaalt. De taakomschrijving en de statuten waar nooit iemand naar kijkt blijken dan achteraf enorm belangrijk.

Privé

Bij een kennelijk onbehoorlijke uitoefening van de taak loopt de bestuurder/toezichthouder het risico om met zijn privé vermogen aansprakelijk te worden gesteld. Over het algemeen hebben zij het dan wel bont gemaakt en zitten slapen. Maar de curator slaapt meestal niet.
Nog een stapje verder dan de persoonlijke aansprakelijkheid is de hoofdelijke aansprakelijkheid. Een ieder is hierbij aansprakelijk voor de gehele schuld. Hierbij kan een schuldeiser kiezen bij wie hij alle schade verhaald. Dus niet naar evenredigheid, alles!
Maar het kan nog erger.
Als de aansprakelijk gestelde in algehele gemeenschap van goederen is getrouwd is zelfs het huwelijkse vermogen niet meer veilig.

Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders, toezichthouders, en commissarissen

Zie hier het belang van de aansprakelijkheidsverzekering voor bestuurders, toezichthouders, en commissarissen (BCA polis).
De BCA of BTA polis beschermt het vermogen van de bestuurders en dekt financiële claims jegens een verzekerde voor door derden geleden schade als gevolg van een handelen of nalaten in de hoedanigheid van bestuurder, toezichthouder, medebeleidsbepaler of vereffenaar van een groep.
Ook hier geldt dat niet alles is verzekerd. Opzet, boetes en reeds bekende omstandigheden zijn uiteraard niet verzekerd. Claims vanuit de Verenigde Staten zijn over het algemeen ook standaard uitgesloten. Per aansprakelijkheidsverzekering zijn er ook aanmerkelijke onderlinge verschillen. In hoeverre is bijvoorbeeld de interne aansprakelijkheid meeverzekerd?

 

Wakker worden!

Met deze wake up call probeer ik de slapende bestuurders wakker te schudden, maar ik realiseer mij dat juist de wakkere bestuurders deze tekst lezen en dromers zich nog lekker een keertje omdraaien. Welterusten dan maar.

 

Wilfred Mooij ffp
Geijsel Kroon

 

Aansprakelijkheidsverzekering bestuurders